Mô hình Waterfall là gì?
Waterfall (Thác nước) là một phương pháp quản lý dự án và phát triển phần mềm theo trình tự tuyến tính, nghiêm ngặt. Trong mô hình này, các giai đoạn phát triển diễn ra nối tiếp nhau như một dòng thác chảy từ trên xuống: giai đoạn trước phải hoàn thành hoàn toàn và được nghiệm thu thì giai đoạn sau mới được bắt đầu.
Waterfall bao gồm 5 giai đoạn:
Giai đoạn 1 – Yêu cầu:
Nhóm thực hiện tìm kiếm các yêu cầu liên quan đến dự án, tìm hiểu dự án cần gì, chức năng gì,…
Giai đoạn 2 – Thiết kế:
Ở giai đoạn này, các thông tin, dữ liệu thu thập được ở giai đoạn 1 được phác họa thành những “hình hài” cụ thể như cho ra nhưng ý tưởng và kế hoạch sơ lược nhưng phải đảm bảo tối ưu ngân sách, thời gian, nhân lực, và các yếu tố khác. Một bản thiết kế tổng thể cho sản phẩm cũng cần được đưa ra.
Giai đoạn 3 – Thực hiện:
Bắt đầu thực hiện sản xuất sản phẩm thực tế dựa trên bản kế hoạch trước đó và các tài liệu hướng dẫn quy trình.
Phân công nhiệm vụ cho các thành viên: Với kế hoạch thiết kế đã được tạo sẵn, nhóm dự án có thể sử dụng các công cụ hỗ trợ đắc lực cho giai đoạn này. Bên cạnh đó phải luôn theo dõi tiến độ, quản lý các nguồn lực và điều phối công việc chặt chẽ để giảm thiểu những sai lầm có thể xảy ra.
Giai đoạn 4 – Kiểm nghiệm:
Đây được coi là giai đoạn căng thẳng nhất trong mô hình, bởi vì một số ý tưởng thú vị ở giai đoạn đầu có thể bị loại bỏ lúc này, và bất kỳ vấn đề nghiêm trọng nào cũng có nghĩa là dự án phải bắt đầu lại từ đầu.
Cần đảm bảo rằng mọi thứ đều hoạt động chính xác và tất cả yêu cầu của khách hàng đều được đáp ứng theo tiêu chuẩn cao. Các tính năng và cách thức vận hành của sản phẩm, dịch vụ cũng cần được kiểm tra kỹ lưỡng để tránh ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách hàng.
Giai đoạn 5 – Bảo trì:
Giai đoạn này xảy ra sau khi nhóm dự án bàn giao sản phẩm cuối cùng cho khách hàng. Tuy nhiên, giai đoạn này sẽ thay đổi tùy thuộc vào tính chất của sản phẩm và các thỏa thuận đã ký trước đó. Trong một số trường hợp, việc bảo trì có thể diễn ra cho đến khi khách hàng hài lòng. Mặt khác, nếu sản phẩm được tung ra thị trường, việc bảo trì có thể tiếp tục vô thời hạn.
Các hoạt động chính của giai đoạn bảo trì bao gồm:
- Giải quyết mọi vấn đề, lỗi và trục trặc chưa xử lý hết trong giai đoạn Kiểm nghiệm
- Tiếp nhận và xử lý những góp ý, phản hồi của khách hàng
- Cải thiện sản phẩm, dịch vụ và cập nhật chúng tới khách hàng
Ưu nhược điểm của mô hình Waterfall
Ưu điểm
Cung cấp một cấu trúc dự án rõ ràng: Mô hình Waterfall giúp nhà quản lý và các thành viên trong nhóm hiểu rõ yêu cầu đối với sản phẩm đầu ra, mục tiêu, cũng như vai trò, trách nhiệm của mỗi cá nhân trong dự án.
Thích hợp với các dự án đơn giản: Mô hình Waterfall không khuyến khích sự thay đổi đột ngột sau khi kết thúc giai đoạn thu thập thông tin. Vì vậy, mô hình này chủ yếu thích hợp với các dự án có yêu cầu ổn định, không cần thay đổi nhiều qua từng giai đoạn.
Đơn giản hóa việc theo dõi tiến độ: Mô hình thác nước xác định rõ các cột mốc và mục tiêu cụ thể; giúp nhóm dự án tuân thủ đúng thời hạn, đảm bảo kết quả đầu ra, cũng như theo dõi tiến trình một cách dễ dàng hơn.
Giảm thiểu rủi ro: Vì mỗi giai đoạn trong mô hình cần được hoàn thành trước khi tiến hành giai đoạn tiếp theo, nên doanh nghiệp có thể dự phòng và kiểm soát rủi ro một cách khả quan hơn
Nhược điểm
Thiếu sự linh hoạt: Đối với các dự án lớn và phức tạp, việc phân nhỏ dự án thành các giai đoạn tuần tự có thể làm mất đi tính linh hoạt và khả năng thích ứng. Hơn nữa, những thay đổi xảy ra sau Giai đoạn 1 có thể đòi hỏi nhiều nỗ lực và kinh phí để bắt đầu lại từ đầu. Điều này có thể gây trì hoãn và làm tăng chi phí của dự án.
Không chú trọng phản hồi từ khách hàng: Trong mô hình Waterfall, việc thử nghiệm và thu thập phản hồi từ khách hàng thường chỉ diễn ra ở giai đoạn sau của dự án. Điều này khiến cho việc phát hiện lỗi và điều chỉnh diễn ra muộn màng, có thể khiến mọi thứ trở nên phức tạp và tốn kém hơn.
Nguy cơ thất bại cao hơn: Mô hình thác nước giới hạn sự tham gia của các bên liên quan, do đó dự án có nguy cơ thất bại cao hơn nếu các yêu cầu ban đầu bị hiểu sai hoặc không được lưu ý đúng cách. Vì vậy, việc đầu tư nhiều thời gian và nguồn lực để lập kế hoạch chi tiết là rất quan trọng.
Khi nào nên áp dụng mô hình Waterfall?
Việc áp dụng mô hình Waterfall được khuyến khích khi người thực hiện nắm rõ yêu cầu của dự án tốt nhất, đòi hỏi về tính rõ ràng và tính ổn định cao như:
- Nắm vững được công nghệ phát triển của công nghệ.
- Loại bỏ những yêu cầu mập mờ, không rõ ràng.
- Có lượng tài nguyên phát triển phong phú và trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao.
- Có thể phù hợp cho dự án nhỏ, ngắn hạn.
Bài viết khác
Verification vs Validation (Xác minh-Xác nhận)
1. Tổng quan nền tảng và định nghĩa cốt lõi về Verification và Validation: Trong ngành kỹ thuật phần mềm, việc kiểm soát chất lượng sản phẩm luôn đòi hỏi một hệ thống tiêu chuẩn khắt khe và rõ ràng. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc “xem phần mềm đã đúng chuẩn chưa” và “phần […]
Agile là gì? Scrum/Kanban có gì khác?
Agile thực chất là một triết lý hay một khung tư duy để nhanh chóng thích ứng và phản hồi với thay đổi, từ đó đạt được thành công trong một môi trường liên tục biến động và không chắc chắn. Dễ hiểu hơn thì Agile là một phương pháp luận và tư duy quản […]
Agile/Scrum cơ bản cho Tester
Agile – Scrum Nhiều bạn mới rơi vào tình huống khi nghe tới Agile/Scrum nhưng hoang mang và không biết nó là gì? Và nghĩ nó là một công cụ. Bài này mình viết để bạn không phải hoang mang và bất ngờ. Agile là một cách làm việc, không phải công cụ. Thay vì […]
Git là gì ?
Git là gì ? Git còn được gọi là Distributed Version Control System (DVCS) hay VCS, là một hệ thống quản lý phiên bản phân tán ra đời vào năm 2005. Git giúp lập trình viên theo dõi và lưu trữ các phiên bản khác nhau của mã nguồn. Điều đặc biệt của Git là […]
Git & GitHub – Đừng nhầm Git với GitHub
Git và GitHub Khi mới bắt đầu học lập trình, đặc biệt là khi làm việc với source code, chắc hẳn bạn đã từng nghe đến hai cái tên Git và GitHub. Và một trong nhưng hiểu lầm phổ biến nhất của người mới là cho rằng Git và GitHub là một. Nghe qua thì […]
Lỗi bảo mật Zero Day trên .net framework và Office kb4041083
Lỗi này khiến cho hacker có thể sử dụng các file office để chiếm quyền điều khiển máy tính windows
Khoá học lập trình game con rắn cho trẻ em 
